Rouwen, wat is dat eigenlijk?

Wanneer je in je leven te maken krijgt met verlies kan hieruit rouw volgen. Rouw is een reactie op het verlies. Het meest bekend is rouwen na het verlies van iemand die veel voor je betekende.

Toch zijn er ook andere vormen. Denk aan het verlies van je baan, je huwelijk, je gezondheid, een vriendschap, een miskraam, je kinderen die zelfstandig worden en het huis uit gaan, stoppen met werken, met pensioen gaan en een veranderende woonomgeving. Kortom verlies is er in vele vormen en het is een pijnlijke levensgebeurtenis. In alle gevallen kan hieruit rouw ontstaan.

De 5 rouwfasen

Als je het hebt over rouw kom je heel vaak de naam van Elizabeth Kübler-Ross tegen. Zij ontwikkelde de 5 fasen van rouw: ontkenning, marchanderen, woede, verdriet en depressie en aanvaarding. Zij kwam tot deze fasen door jaren aan het bed van stervenden te zitten en hen te observeren. De fasen die zij zag bij stervenden werden later ook op rouw toepast. Ondertussen spreken we niet meer van fasen, maar van een slingerende weg tussen verlies en herstel.

Een slingerende weg

Rouwen is slingeren. Het slingeren tussen herstel wat je wenst en het verlies wat je niet kunt loslaten. Herstel en verlies wisselen elkaar af en het is niet te zeggen hoe jij deze slingerende weg gaat lopen. Maar wanneer ben je bezig met herstel en wanneer met verlies.

Focus op herstel houdt in dat je door gaat met leven. Je pakt het nieuwe aan en geeft het op jouw manier vorm. Het verlies ga je uit de weg en je blik is gericht op de toekomst. Je bent op zoek naar je eigen identiteit en dat kan betekenen dat je nieuwe rollen of identiteiten aanneemt. Verandering is wat je wilt.

Bij verlies ga je veranderingen uit de weg. Het verlies laat je niet los en je wilt het liefst alles bij het oude laten. Je bent vooral bezig met je herinneringen, het gemis en het verlangen naar hoe het was.

Rouw is opnieuw verbinden

Door het verlies komt je leven en je omgeving in een nieuw perspectief te staan. En al ben je bij het rouwen geneigd het alleen te doen, de kracht zit hem in het delen. Praten, praten en nog eens praten over waar jij behoefte aan hebt, over wat jij kwijt wilt, over jouw pijn en wat het met je doet om zonder die ander verder te gaan. Erkenning geven aan je verlies geeft een opening om je opnieuw te verbinden in je nieuwe leven. Heling kan ontstaan.

Het rouwproces

Feit is dat niet iedereen rouwt na een verlies. En als dat wel zo is, ga jij je eigen wijze gaandeweg ontdekken. Of dat direct na het verlies ontstaat of dat het mogelijk pas jaren later naar voren komt, is afhankelijk van wat je hebt meegemaakt in je leven, hoe je bent opgegroeid, wat jij over emoties hebt geleerd en hoe het verlies is ontstaan.

Het is goed om te weten dat wat er met je gebeurt een normale, menselijke en natuurlijke reactie is na een ingrijpende levensgebeurtenis. Je leeft en het feit dat je reageert, betekent dat jij in staat bent om hier mee om te gaan. Het vraagt geduld en hulp van anderen. Het vreet energie en zorgt voor een periode waarin minder functioneren aan de orde is en je capaciteiten beperkt zijn.

Rouwen is hard werken en een continu vallen en opstaan. Tegelijkertijd ben je dapperder dan ooit te voren, sterker dan je voor mogelijk houdt en slimmer dan je denkt. Het belangrijkste is dat ook al ben je gescheiden van wat je hebt verloren er altijd de troost van de herinnering is.